If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Nếu bạn đang đứng sau một bộ lọc web, xin vui lòng chắc chắn rằng tên miền *. kastatic.org*. kasandbox.org là không bị chặn.

Nội dung chính
Thời điểm hiện tại:0:00Tổng thời gian:7:37

Angle measurement & circle arcs

Thuyết minh video

Như chúng ta đã biết, một góc được tạo nên bởi hai cắt nhau tại một điểm. Lấy ví dụ, giả sử tôi có một tia ở đây, và thêm một tia khác ở đây, thì chúng sẽ tạo thành một góc. Và ngay tại điểm này, điểm giao nhau của 2 tia này được gọi là đỉnh của góc đó. Giờ, chúng ta đã biết là mọi góc đều khác nhau. Lấy ví dụ, ta có một góc ở đây, giờ ta sẽ có một góc khác trông như thế này. Và như ta thấy, góc ở đây có vẻ là mở rộng ra hơn so với góc kia. Vậy tôi sẽ nói góc đó rộng hơn. Và góc này thì trông có vẻ ít mở rộng hơn. Vậy để tránh cách nói trừu tượng đó và để chính xác hơn về độ rộng của góc, chúng ta sẽ muốn ước tính độ rộng của chúng, hay nói cách khác là độ lớn của góc. Giờ cách thông thường nhất để ước tính độ lớn góc chúng ta có đến 2 cách để tính số đo góc. Các thường dùng nhất là dùng số đo độ, nhưng sau này khi bạn học cấp 3 bạn sẽ thấy nhiều về đơn vị radian, đặc biệt là trong môn lượng giác. Quy ước dùng số đo độ thực chất được áp dụng từ đường tròn. Vậy giờ ta hãy thử vẽ một đường tròn, như thế này. Và giờ quy ước là, khi tôi nói quy ước nghĩa là điều mà mọi người chấp nhận và làm theo. Quy ước là ta chia đường tròn ra làm 360 độ. Để tôi giải thích. Nếu ta có đây là tâm của đường tròn, và giờ nếu ta có đường thẳng này đi từ tâm của đường tròn ra và giờ ta sẽ đi hết một vòng xung quanh đường thẳng đó, thì góc đó chính là 360 độ. Và kí hiệu 360 độ như thế này, với một hình tròn nhỏ ở trên biểu diễn cho độ. Ta đọc kí hiệu này là 360 độ. Giờ, có thể bạn sẽ thắc mắc, số 360 này từ đâu ra?? Không ai biết chắc chắn cả, nhưng ta có nhiều gợi ý dựa trên nhưng hoạt động tự nhiên của vũ trụ, hay cụ thể là Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Bạn chắc đã biết rằng, trong năm không nhuận, ta csẽ có 365 ngày và với năm nhuận sẽ là 366 ngày. Và bạn biết đấy, các nhà thiên văn cổ đại có thể cho rằng con số đó gần bằng 360. Trên thực tế, một số lịch cổ đại, bao gồm lịch Ba Tư mà Mayan, có 360 ngày trong một năm. Và con số 360 cũng chuẩn hơn 365 vì nó có nhiều thừa số hơn nhiều. Hay nói cách khác là nó chia hết cho nhiều số hơn. Nhưng dù sao thì đây cũng chỉ là quy ước, chúng ta chấp nhận theo quy định rằng một đường tròn có 360 độ. Và vậy một cách để tính độ lớn góc nếu ta đặt một tia có góc ngay đây như thế này, và tia còn lại của góc sẽ có dạng như vầy. Và giờ tỉ lệ của phần chu vi đường tròn bị chắn bởi hai tia đó, chính là độ lớn của góc, chính bằng tỉ số độ lớn so với độ lớn góc đường tròn. Vậy lấy ví dụ là đoạn bị chắn kia bằng 1/6 chu vi đường tròn. Vậy nó sẽ bằng 1/6 toàn bộ đoạn đường tròn này. Vậy thì độ lớn góc ngay đây, sẽ bằng 1/6 của 360 độ. Vậy sẽ là 60 độ. Tôi sẽ lấy một ví dụ khác. Vậy tôi có một đường tròn như thế này, giờ tôi vẽ thêm một góc Tôi sẽ để đỉnh của góc đó ở tâm của đường tròn. Tôi sẽ vẽ một tia như thế này. Bạn có thể coi đó là góc 0 độ. Nếu tia còn lại cũng nằm ở đây thì góc này sẽ bằng 0 độ. Và giờ tôi sẽ vẽ tia còn lại hướng thẳng lên như thế này. Hãy ví dụ là tia đó chỉ thẳng lên như vầy. Vậy trong trường hợp này, cung tròn bị chắn bởi 2 tia đó có độ dài đúng bằng 1/4 chu vi của đường tròn. Đoạn ngay đây chính bằng 1/4 đường tròn. Vậy thì góc này đây sẽ bằng 1/4 của 360 độ. 360 chia 4 sẽ là 90 độ. Với những góc như thế này, khi một tia chỉ thẳng lên hay xuống, và tia còn lại chỉ thẳng sang trái hoặc phải, ta gọi hai tia đó là vuông góc với nhau, hay nói cách khác đây là một góc vuông. Và cách mà ta thường dùng để đánh dấu một góc như vậy là dùng kí hiệu này. Kí hiệu này có nghĩa rằng đây là một góc 90 độ. Ta hãy làm thêm một ví dụ khác. Hãy là thêm một ví dụ nữa để chắc chắn rằng chúng ta hiểu bài. Thực ra là ít nhất một ví dụ nữa. Ta có thể làm thêm nếu còn thời gian. Vậy giờ ta có một góc trông như thế này. Một lần nữa, tôi sẽ cho đỉnh của góc đó nằm ở tâm của đường tròn. Đây là một tia của đường tròn. Và đây là tia còn lại.x` Tia ngay đây là tia còn lại của góc. Tôi khuyến khích bạn hãy tạm dừng video này lại và hãy thử tự tính xem độ lớn góc ngay đây là bao nhiêu. Hãy quan tâm việc hai tia này cắt đường tròn ở đâu. Chúng cắt tại đây và đây. Cung tròn nối hai điểm cắt đó, chính là cung tròn này. Đoạn cung đó đúng bằng một nửa chu vi đường tròn. Đoạn đó bằng nửa đường tròn, một nửa đoạn chu vi đường tròn. Vậy thì góc này sẽ bằng một nửa của 360 độ. Chính bằng 180 độ. Và nếu bạn nhìn kĩ thì hai tia này có chung một đỉnh đầu. Và như vậy, chúng tạo thành một đường thẳng. Giờ ta hãy làm thêm một ví dụ khác như tôi đã nói. Để tôi vẽ thêm một đường tròn. Và tôi sẽ vẽ thêm một góc khác. Tôi sẽ vẽ thêm một góc khác. Vậy ta có đây là một tia của góc và đây là tia còn lại. Tia còn lại của góc sẽ nằm ngay đây. Và ta quan tâm là Thực ra có đến hai góc được tạo ra, Có đến 2 góc được tạo ra trong hình này. Ta có một góc ở đây, và bạn có thể nhận ra góc đó bằng 90 độ. Nhưng điều mà ta quan tâm trong ví dụ này là góc còn lại ở đây. Vậy một lần nữa, góc này cắt đường tròn tại những điểm nào? Ta sẽ quan tâm đến cung tròn này vì nó là cung tròn tương ứng với góc này. Và có vẻ như đoạn đó đi hết 3/4 đường tròn vậy góc này sẽ bằng 3/4 của 360 độ, 1/4 là 90 độ, ta có gấp ba lần như vậy sẽ bằng 270 độ.